Antwoorden Quiz
- B : Suikerpis = diabetes
- A : Scheurbuik = scorbuut
- A : Wildvuur = wondroos of erysipelas
- B : Venusziekte = syfilis
- A : Bleekzucht = bloedarmoede
- A : Krop = struma
- A: Trommelzucht = ascites
- A: Kwade keel = difterie
- C: Fleuris = pleuresie
- A: Darmkronkel = ileus, darmobstructie
- C: Polderkoorts = malaria
Moderne verklaring voor de oude termen n het gedicht “Koornkoorts”
- Poot (ziekte van Poot) → verwijst hoogst waarschijnlijk naar de ziekte van Pott, vandaag gekend als spondylitis, een tuberculeuze ziekte van de wervelkolom. Maar verwarring is mogelijk want met de term “het pootje” werd in de volksmond jicht bedoeld.
- Polderkoorts → malaria-achtige koorts (door muggen in moerasgebieden)
- Zevenoog → steenpuist / karbonkel (diepe huidinfectie met meerdere openingen)
- Suikerpis → een volkse term voor diabetes (vooral Diabetes mellitus)
- Rode loop → dysenterie (bloederige diarree, vaak door infectie)
- Koningszeer → scrofulose (tuberculose van de lymfeklieren, vaak in de hals)
- Purperkoorts → mogelijk roodvonk of een ernstige infectie met huidbloedingen (zoals sepsis/meningokokken)
- Etterbriel → etterige oogontsteking (bijv. conjunctivitis)
- Piep → benauwdheid / piepende ademhaling (bijv. astma)
- Krop → struma (vergrote schildklier, vaak door jodiumtekort)
- Wildvuur → erysipelas (bacteriële huidinfectie, “roodvonkachtige” huidontsteking)
- Scheurbuik → Scheurbuik (vitamine C-tekort)
- Venusziekte → geslachtsziekte, meestal syfilis
- Rugtering → tuberculose van de wervelkolom (bot-TBC)
- Bleekzucht → bloedarmoede (anemie)
- Galroer → galstoornis, mogelijk leverziekte of galstuwing (bijv. geelzucht)
- Hartwater → vocht rond het hart of hartfalen
- Dikoor → parotitis, een onsteking van de oorspeekselkleir, vaak een gevolg van bof.
- Fleuris → pleuritis (longvliesontsteking)
- Florecijn → jicht, een pijnlijke reumatische onsteking.
- Trommelzucht → opgezwollen buik door vocht (ascites, vaak bij leverziekte)
- Gierstkoorts → de zweetziekte van Picardië, een infectieziekte die leidt tot hevige koorts, overmatig zweten en huiduitslag (in de vorm van gerstkorrels), vandaag verondersteld men dat deze ziekte werd veroorzaakt door een hantavirus. Het is een minder ernstige variant van de Engelse zweetziekte.
- Darmkronkel → darmobstructie (ileus),
- Kwade keel → difterie (ernstige keelinfectie)
- Euvelmond → mondinfectie, noma, zoals stomatitis of ernstige tandvleesontsteking
- Spouw → longziekte met holtevorming, vaak tuberculose, volgens andere bronnen stomatite, aften of muguet
- Knoestgezwel → tumor of gezwel (mogelijk kanker)
- Seskens → een oude term voor koortsstuipen
- Beschimmeld roggebrood (impliciet) → ergotisme (vergiftiging door moederkoren, een schimmel op rogge)
Wil je nog meer oude vlaamse namen van ziekten opzoeken? Dat kan in dit artikel over doodsoorzaken vermeld in bevolkingsregisters dat verscheen in het tijdschrift Vlaamse Stam in 1985 (zie blz. 312-315).